Strona główna -> PRZEDSZKOLE -> Organizacja Pracy Przedszkola
         IMIENINY:
 PROGRAM MOJE DZIECKO IDZIE DO SZKOŁY2017-09-30  

Szanowni Państwo!
Rozpoczęcie nauki w szkole to przełomowy moment w życiu dziecka, a także jego
rodziny. Najbliższe lata będą okresem bardzo ważnym nie tylko z powodu zdobywanej
przez dziecko wiedzy, ale także czasem istotnym dla jego zdrowia. W wieku szkolnym
może rozwinąć się szereg poważnych problemów zdrowotnych, takich jak wady
postawy, zaburzenia wzroku czy otyłość. W tym wieku także kształtuje się wiele nawyków,
utrwalają się zachowania, które będą umacniać zdrowie lub jemu szkodzić.
Państwa dziecko powinno zostać tak przygotowane w rodzinie i szkole, aby umiało
żyć zdrowo i bezpiecznie.
Na ten piękny okres w życiu Państwa Rodziny Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji
Zdrowia Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu oraz
Polskie Towarzystwo Oświaty Zdrowotnej – Oddział Terenowy w Poznaniu przygotowały
ten krótki poradnik, który ma na celu zwrócić Państwa uwagę na kilka istotnych
problemów zdrowia Waszych dzieci, a zwłaszcza podkreślić to, co można zrobić, aby
ich zdrowie umocnić i zapobiec chorobom. Jeśli skorzystacie Państwo chociaż z niektórych
zaleceń zawartych w tej broszurce, to trud jej autorów nie pójdzie na marne.
Przekazując tą książeczkę życzę Państwu, abyście mogli cieszyć się zdrowiem i sukcesami
Waszych dzieci oraz aby oprócz wiedzy w wielu przedmiotach szkolnych dzieci
zdobyły takie umiejętności i nawyki ważne dla zachowania zdrowia.

prof. AM dr hab. Jacek Wysocki
Konsultant Wojewódzki w dziedzinie pediatrii
dla Województwa Wielkopolskiego

Przygotowanie dziecka do szkoły - co zrobić, aby dziecko cieszyło się,
że idzie do szkoły?

Większość dzieci w wieku 6-7 lat uwielbia się bawić. Podczas zabawy w grupie dzielą
się rolami, wymyślają scenariusze odtwarzające w mniejszym bądź większym stopniu
rzeczywistość. Potrafią wyrażać swoje zdanie, argumentować i spierać się. Są ciekawe świata,
zadają pytania. Dojrzałość układu nerwowego przejawiająca się w zdolnościach
do myślenia, systematycznego uczenia się, skupiania uwagi świadczy o gotowości do
podjęcia nauki w szkole.
Nauka w szkole stanowi dla dziecka ogromne wyzwanie, może być źródłem stresu,
niepokoju, a pierwsze niepowodzenia - na gruncie zadań szkolnych czy kontaktów
z rówieśnikami - mogą wpłynąć znacząco na dalsze życie i rozwój człowieka. Ważne jest,
aby Rodzice pomagali dzieciom pokonać trudności i przygotowali je do nauki
w szkole.
Pierwszym i zasadniczym źródłem stresu dla dziecka jest nowość miejsca - klasy,
nauczycielki, innych dzieci, brak wiedzy na temat tego, co będzie się działo w szkole. Napięcie
i lęk są często wzmagane przez starsze dzieci albo innych dorosłych, którzy straszą dziecko
szkołą , mówiąc „teraz skończyło się dzieciństwo”, „koniec zabawy” itp.
Najlepiej byłoby przed rozpoczęciem nauki pozytywnie wyrażać się o szkole,
opowiadać dziecku że nauczy się tam bardzo dużo o świecie, o tym, jak skonstruowane
są maszyny, skąd się biorą wulkany, co to są dinozaury itp.
Początek szkoły jest trudny również dlatego, że część dzieci po raz pierwszy rozstaje
się na dłuższy czas z Rodzicami. Może to wzbudzać u dziecka lęk. Warto już wcześniej
przyzwyczajać dziecko do rozstań, zawsze umawiajac się na określoną godzinę powrotu,
a potem dotrzymywać umowy. Po pewnym czasie chodzenia do szkoły np. dwóch tygodniach,
można dziecko odbierać później, ale zawsze powinno wiedzieć o której godzinie.
Pewność siebie buduje u dzieci także przekonanie, że już coś umieją. Jedną
z ważniejszych umiejętności, z którą dziecko powinno przyjść do szkoły jest samodzielność –
w jedzeniu, ubieraniu, myciu się itp. Dzięki temu dziecko nigdy nie będzie ostatnie i nie będzie
oceniać siebie negatywnie.
Poczucie kompetencji wzmacnia dziecko w relacjach rówieśniczych. Należy zatem
zachęcać je do nawiązywania przyjaźni w klasie, wspólnej zabawy, a nie tylko rywalizacji i walki
np. o zabawki.
Początki nauki w szkole zawsze są dla dziecka sytuacją trudną. Prędzej czy później
będzie narażone na niepowodzenia –w kontaktach z innymi dziećmi, nauczycielem, który
nie zawsze dostrzeże zaangażowanie dziecka, czy też czegoś po prostu nie będzie umiało.
Rodzice powinni pamiętać o rozmowie z dzieckiem, pytać je często o to co robi,
co się zdarzyło. Warto przyzwyczaić je do tego typu rozmowy jeszcze przed rozpoczęciem
nauki. Dzięki temu można rozpoznać niepokojące stany emocjonalne i wesprzeć dziecko,
pocieszyć je, podpowiedzieć nowe sposoby rozwiązania trudności.
Najważniejsze jest jednak przyjęcie przez Rodziców podstawowego założenia,
że początki szkoły są trudne. Prędzej czy później dziecko napotka trudności. Emocje
wówczas pojawiające się są prawdziwe, a zadaniem Rodzica jest udzielenie dziecku pomocy
i wsparcia.
Gdy po upływie miesiąca nauki dziecko nadal ma problemy z adaptacją, pojawią się
nowe zachowania np. agresja lub nauczyciel zauważy trudności w opanowaniu materiału
szkolnego wówczas warto zastanowić się nad wizytą u psychologa. Specjalista zdiagnozuje
przyczyny trudności szkolnych i wdroży określone działania.

Pamiętajmy !

Dobry start szkolny ma zasadnicze znaczenie dla dalszej edukacji, która może
trwać kolejne 16 lat lub nawet dłużej.
Dziecko pozytywnie nastawione do nauki chętniej będzie się uczyło i cieszyło
z każdej nowej informacji.

Zdrowe odżywianie dziecka w wieku szkolnym

Każdy rodzic troszczy się o swoje dziecko najlepiej jak potrafi. Wiedząc,
że rozwijający się młody organizm potrzebuje szczególnej opieki i troski, w naturalny sposób
zwracamy uwagę na to co i kiedy zjada nasze dziecko. Niestety nie wystarczy
postanowić sobie – „od dziś karmię moje dziecko zgodnie z najnowszymi doniesieniami
medycznymi”, wspomagać się licznymi radami żywieniowców z prasy, radia, telewizji
czy Internetu - a nadal samemu zajadać się posiłkami typu fast-food, mrożonymi
półproduktami, „posiłkami w proszku” czy innymi przekąskami, ignorując konieczność
umieszczenia w codziennej diecie warzyw i owoców, chudego mięsa, ryb czy produktów
wysokobłonnikowych.
Rodzice powinni nabrać przekonania, że w prawidłowym żywieniu swojego
dziecka najważniejsze są jego własne przyzwyczajenia i to one w znacznym stopniu kształtują
nawyki żywieniowe dzieci!
Tak w wychowywaniu dziecka, jak i w jego żywieniu najważniejsza zasada to – „Ucz,
dając przykład”. Racjonalne odżywianie jest dla młodego organizmu jedną z ważniejszych
inwestycji na przyszłość. Pozwoli na zachowanie zdrowia i dobrej kondycji w wieku dojrzałym.
W wieku szkolnym występują zwiększone potrzeby żywieniowe ze względu na:
- intensywny wzrost,
- dużą aktywność fizyczną,
- sprawność umysłową.
Rozwijającemu się organizmowi koniecznie trzeba dostarczyć wszystkich
niezbędnych składników pożywienia: białka, tłuszczu, węglowodanów, witamin
i składników mineralnych oraz zadbać o ich właściwy rozkład w ciągu dnia i liczbę
posiłków.
Zapotrzebowanie na energię u zdrowego dziecka w wieku 6-7 lat wynosi 1900 – 2200
kcal, w zależności od jego wzrostu, masy ciała i codziennej aktywności fizycznej. Podstawową
zasadą diety jest ograniczenie wartości energetycznej pożywienia, ale jedynie kosztem
węglowodanów prostych (cukier, słodycze) i tłuszczu. Należy umiejętnie podejmować
decyzje żywieniowe, żeby uwzględnić wszystkie niezbędne składniki. Zwróćmy
uwagę na nasze dziecko i podejdźmy do jego żywienia indywidualnie.
Wiek wczesnoszkolny to okres, w którym dziecko uczy się prawidłowych zachowań
i jednocześnie wykazuje duże zainteresowanie zdrowiem własnym i swoich najbliższych.
Warto wykorzystać to na co dzień.

Pamiętajmy o następujących zasadach:
1. Codzienne wyżywienie należy rozłożyć na 5 posiłków i podawać je regularnie.
2. Potrawy należy podawać w małych porcjach, aby nie przyzwyczajać dziecka
do pozostawiania resztek na talerzu, ale również do zjadania zbyt dużych porcji.
3. Jadłospis i posiłki najlepiej urozmaicać podając różnorodne potrawy En. gotowane
w wodzie lub na parze, zapiekane, duszone i smażone.
4. Nie podawać słodyczy między posiłkami, aby nie zmniejszać apetytu i łaknienia.
5. Nie karcić dziecka za zbyt powolne jedzenie lub niejedzenie.
6. Dbać o estetyczny wygląd stołu i podanych posiłków (estetycznie i ciekawie podana
potrawa może wzbudzić nieco apetyt dziecka).
7. Zachęcać i angażować dziecko do planowania codziennego jadłospisu, wspólnych
zakupów oraz rodzinnego gotowania.

Niezbędne składniki pożywienia
Białko – jest najważniejszym i podstawowym składnikiem budulcowym mięśni, kości, skóry
i tkanek. Źródłem białka są mleko, mięso, ryby. Roślinnym źródłem białka są soja i ryż.
Tłuszcze – są odpowiedzialne za odporność organizmu, produkcję i prawidłowe
funkcjonowanie hormonów, ułatwiają wchłanianie witamin A, D, E i K. Źródłem „dobrych
i wartościowych” tłuszczy są oleje roślinne, oliwa z oliwek, orzechy, nasiona.
Węglowodany – dostarczają energii potrzebnej dziecku do życia i rozwoju. Źródłem
węglowodanów są produkty zbożowe: pieczywo, płatki owsiane i pszenne, makaron oraz
owoce.
Witaminy – są niezbędne do prawidłowego rozwoju młodego organizmu, zapobiegają wadom
wzroku, krzywicy, uodparniają organizm przed różnymi infekcjami.
Błonnik – jest to składnik niezbędny do prawidłowego trawienia pokarmu. Zapewnia
prawidłową przemianę materii. Źródłem błonnika są owoce, szczególnie suszone takie jak
morele i śliwki, warzywa oraz pieczywo pełnoziarniste.
Składniki mineralne – są materiałem budulcowym kości, tkanek, mięśni. Odpowiadają
za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i pracy serca oraz regulują gospodarkę
wodną organizmu. Składniki mineralne znajdują się w owocach, warzywach, produktach
zbożowych, w podrobach i mleku.
Woda – jest niezbędna do życia i odpowiedzialna za prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Może być podawana w formie różnych herbatek, soków lub w czystej postaci.
Niezastąpiony zestaw, z którego powinna składać się codzienna dieta dziecka
Mleko i przetwory mleczne są podstawowym źródłem wapnia, który jest nieodzownym
budulcem kości i zębów.
• Dzieci pomiędzy 3 a 6 rokiem życia potrzebują średnio 600 mg wapnia dziennie.
Pomiędzy 9 a 18 rokiem życia kiedy organizm buduje aż połowę masy kostnej, zalecana
ilość wapnia zwiększa się dwukrotnie,
• Ponieważ kości dziecka stale rosną, stają się mocniejsze i gęstnieją, magazynują
dodatkowo zapas wapnia potrzebny na później,
• Wapń jest równie istotny w diecie dorosłego człowieka – zapobiegania m.in.
osteoporozie, pomaga regulować ciśnienie krwi, ma też działanie antynowotworowe
(redukuje możliwość wystąpienia raka okrężnicy),
Poza wapniem nabiał dostarcza także inne potrzebne dla zdrowia składniki, jak witamina D,
białko, potas, witaminę A , witaminę B12, ryboflawinę, niacynę i fosfor.

Produkty polecane:
• mleko – pełne, z obniżoną ilością tłuszczu, smakowe,
• jogurt, maślanka, kefir,
• sery białe – wszystkie rodzaje, żółte i topione,
• budynie i inne potrawy z mleka
• koktajle mleczne,
• masło,
• lody.
Polecane są również produkty mleczne fermentowane (jogurt naturalne, kefiry, twarogi,
zsiadłe mleko, a nawet sery żółte), gdyż bakterie zawarte w tych produktach częściowo
wykonują „pracę” za nasz układ trawienny. Produkty te zawierają przyjazne dla naszej flory
bakteryjnej „mikroby”, polecane szczególnie po kuracjach antybiotykowych.
Produkty zbożowe zawierają m.in. żelazo, witaminę E, witaminy z grupy B.
• Złożone węglowodany są istotnym źródłem energii, natomiast w przemianie
węglowodanów i uwolnieniu i wykorzystaniu energii biorą udział witaminy z grupy B;
niedobory witamin z grupy B może być także przyczyną chorób skóry i zaburzeń w
funkcjonowaniu systemu nerwowego;
• Mikroelementy, np. żelazo jest podstawowym składnikiem hemoglobiny, białka
transportującego tlen do wszystkich komórek ciała;
• Błonnik wspomaga procesy trawienne i obniża ryzyko niektórych chorób
nowotworowych, np. jelita grubego.
Najlepszym rozwiązaniem jest spożywanie produktów otrzymywanych z mąki
nieoczyszczonej, czyli z mąki razowej, graham bądź też z mąki grubo mielonej. Wskazane jest
też spożywanie produktów otrzymanych bez użycia drożdży.
Warzywa i owoce są źródłem witamin, składników mineralnych oraz błonnika
pokarmowego, a także przeciwutleniaczy. Związki te są potrzebne do prawidłowego wzrostu
i rozwoju oraz zachowania zdrowia, zapobiegają infekcjom i wielu innym chorobom. Nawyk
spożywania warzyw i owoców chroni Twoje dziecko przed chorobami cywilizacyjnymi
w dorosłym wieku – podawaj je więc codziennie do każdego z pięciu posiłków!
Mięso i wędliny zawierają białka o najwyższej wartości biologicznej. Białko jest
podstawowym składnikiem budulcowym komórek i tkanek. Jego niedobór ma poważne
konsekwencje: np. zahamowanie wzrostu, zmniejszoną odporność na choroby zakaźne.
W przygotowaniu śniadań najczęściej stosowane są wędliny warto jednak zamiennie
używać mięsa – jest trwalsze, smaczniejsze, nie zawiera konserwantów i komponentów
smakowych.
Jaja to także pełnowartościowe produkty białkowe, które dostarczają prawie wszystkich
witamin (z wyjątkiem witaminy C) oraz licznych składników mineralnych (fosfor, chlor,
siarka, potas, sód, wapń, żelazo, magnez). Jednakże nie mogą być spożywane bez ograniczeń,
żółtko jest bowiem źródłem cholesterolu.
Ryby to samo zdrowie – łatwo przyswajalne białko, witaminy z grupy B, A, D i E,
wielonienasycone kwasy tłuszczowe i mikroelementy – dlatego nie powinno zabraknąć ich
w diecie małego dziecka. Ryby są niezastąpionym źródłem:
• fosforu – odpowiedzialny za kości i nerki,
• magnezu – wzmacnia kości i mięśnie,
• witaminy A – zapobiega nowotworom i wzmacnia odporność,
• witaminy D – dba o mięśnie, stan skóry,
• witamin z grupy B – niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.
Smaczne i zdrowe
Obok planowania żywienia, a więc ustalania odpowiedniej porcji oraz układania
jadłospisu, ważnym elementem jest także prawidłowe przygotowanie potraw. Może
się zdarzyć, że mimo prawidłowo zaplanowanego jadłospisu i użycia dobrych jakościowo
surowców, wartość odżywcza i smakowa potraw będzie obniżona na skutek niewłaściwego
ich przygotowania.
Smaczne przygotowanie potraw wymaga prawie zawsze łączenia ze sobą różnych
produktów oraz stosowania odpowiednich surowców jako dodatków, na przykład
doprawianie zup i sosów żółtkiem jaja, śmietaną, doprawianie sałatek olejem, majonezem,
sokiem z cytryny, dodanie mleka do ciast itp. Wszystko to wpływa korzystnie nie tylko
na smak i estetyczny wygląd potraw, ale również podnosi ich wartość odżywczą.
Zdrowe kanapki
Do łączenia różnych produktów świetnie nadają się surówki, sałatki oraz kanapki.
Kanapki to najszybszy i najprostszy posiłek, a w wielu domach jada się je na śniadania
i na kolacje. Pomysłów na kanapki są tysiące, a ich kolorowy wygląd może zachęcić do jedzenia
nawet niejadka. Zdrowe kanapki najlepiej przyrządzać na ciemnym, np. wieloziarnistym
pieczywie z dodatkiem wysokiej jakości margaryny z olei roślinnych. Tłuszcz roślinny, w tym
oleje i margaryna, są jedynym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędnych
w zdrowej diecie. Do kanapek świetnie nadają się dodatki z podstawowych grup produktów,
a więc warzywa – sałata, kiełki, papryka, nabiał – sery, jajka, oraz mięso – np. tuńczyk
czy wędliny z drobiu.

Śniadanie to podstawa!

Dziecko rano musi mieć czas na spokojne zjedzenie śniadania. Nie zapominajmy też
o przygotowaniu kanapki do szkoły.
Potrzebujemy wartościowego śniadania, by rozpocząć nowy dzień. Tak jak
samochód potrzebuje niezanieczyszczonego, dobrego paliwa, by wyruszyć w trasę, tak i nasze
dziecko, aby miało siłę iść do szkoły i aktywnie uczestniczyć w zajęciach musi zjeść śniadanie.
Niedopuszczalne jest zaniedbywanie śniadań, zwłaszcza jeśli chodzi o potrzeby dzieci.
Śniadanie umożliwia dzieciom zaspokojenie ich potrzeb żywieniowych i daje zastrzyk energii
potrzebnej do zabawy i nauki.
Badania dowodzą, że:
• Dobrze zaplanowane śniadanie z produktami żywieniowymi z 5 grup zaspakaja około
1/4 dziennego zapotrzebowania na składniki odżywcze.
• Brak śniadań w codziennej diecie powoduje wystąpienie niedoboru składników
odżywczych, który trudno jest dziecku „nadrobić” w ciągu dnia.
• Dzieci regularnie spożywające pełnowartościowe śniadania łatwiej koncentrują się
na nauce, są bardziej zrównoważone, opanowane, mniej drażliwe, mają większą
odporność i więcej „sił witalnych”.

Pamiętajmy !

Rozwijającemu się organizmowi koniecznie trzeba dostarczyć wszystkich
niezbędnych składników pożywienia: białka, tłuszczu, węglowodanów,
witamin i składników mineralnych oraz zadbać o właściwy rozkład i liczbę
posiłków.
Przygotowując posiłki pamiętajmy o przestrzeganiu zasad higieny
Nawet najbardziej racjonalne żywienie bez zachowania zasad higieny może
zaszkodzić. Wiele produktów żywnościowych łatwo się psuje w wyniku działania
drobnoustrojów, zwłaszcza wtedy, gdy przechowywane są zbyt długo, w zbyt wysokiej
temperaturze.
Efektem spożycia produktów żywnościowych, w których namnożyły się szkodliwe
dla zdrowia drobnoustroje, jest choroba określana jako "zatrucie pokarmowe".
Drobnoustrojami, które najczęściej wywołują zatrucia pokarmowe, są:
- pałeczki Salmonella,
- gronkowce,
- laseczki jadu kiełbasianego.
Aby uniknąć bardzo dokuczliwych, a czasem nawet niebezpiecznych dla życia
skutków zatruć pokarmowych należy:
• Dokładnie myć ręce wodą i mydłem:
- przed przystąpieniem do przygotowywania potraw,
- przed przystąpieniem do spożywania posiłków,
- po tzw. czynnościach brudnych, np. obieraniu ziemniaków i warzyw,
patroszeniu ryb, drobiu, przygotowywaniu surowego mięsa, dotykaniu skorup
jaj,
- po każdej bytności w ubikacji.
• Unikać spożywania surowych jaj lub sporządzonych z nich nie gotowanych dań.
• Używać świeżych, dobrej jakości produktów żywnościowych (zawsze sprawdzać
datę przydatności do spożycia).
• Myć i wyparzać jaja (przez 10 sekund w temp. 80 0 C przed użyciem
do sporządzania potraw).
• Izolować produkty spożywcze wymagające obróbki cieplnej od produktów
gotowych do bezpośredniego spożycia.
• We właściwy sposób przechowywać produkty spożywcze i dania gotowe
w lodówce - zwracać uwagę na zalecany czas i temperaturę przechowywania.
• Nie zamrażać ponownie produktów rozmrożonych!
W razie wystąpienia objawów chorobowych tylko lekarz może postawić właściwą
diagnozę i zalecić skuteczne leczenie.

Pamiętajmy!

Czyste ręce i sprzęt, dokładne mycie warzyw i owoców, wyparzanie jaj
oraz przestrzeganie zasad stosowania produktów świeżych, z ważnym
terminem przydatności do spożycia zapobiega zatruciom pokarmowym.

Zapobieganiu nadwadze i otyłości u dzieci

Największym problemem współczesnej medycyny w krajach ekonomicznie
rozwiniętych jest epidemia chorób cywilizacyjnych , w tym przede wszystkim otyłości.
Otyłość jest przewlekłą chorobą spowodowaną nadmierną podażą energii zawartej
w pokarmach w stosunku do zapotrzebowania organizmu, skutkiem czego jest magazynowanie
nadmiaru w postaci tkanki tłuszczowej. Prawdopodobieństwo, że otyłe dziecko czy nastolatek
będzie cierpiało na nadwagę również jako osoba dorosła wynosi 70%. Dzieci z otyłością nie są
w pełni zadowolone ze swego życia. Otyłość sprawia, że nie są akceptowane przez rówieśników,
nie spełniają zadań stawianych przez szkołę, rodzinę i otoczenie.
U dzieci z nadwagą i otyłością istnieje skłonność do zmian w układzie kostnostawowym.
Schorzeniami współistniejącymi są bardzo często koślawość kolan, boczne
skrzywienia kręgosłupa, płaskostopie. Otyłości towarzyszą liczne powikłania ze strony układu
sercowo-naczyniowego i innych narządów. W około 20% przypadków otyłości dziecięcej
występuje nadciśnienie tętnicze.
Przekarmianie w okresie wczesnego dzieciństwa prowadzi do rozwoju zwiększonej
ilości komórek magazynujących tłuszcz w organizmie i w efekcie do otyłości. Dlatego
w żywieniu dziecka należy kierować się jego apetytem i aktywnością fizyczną.
Zapotrzebowanie na energię u zdrowego dziecka w wieku 6-7 lat wynosi 1900 –
2200 kcal, w zależności od jego wzrostu, masy ciała i codziennej aktywności fizycznej.
Podstawową zasadą diety jest ograniczenie wartości energetycznej pożywienia, ale jedynie
kosztem węglowodanów prostych (cukier, słodycze) i tłuszczu. W diecie trzeba uwzględnić
wszystkie niezbędne składniki, tylko w odpowiednio dobranej ilości.
Bardzo poważnie trzeba potraktować regularne pory posiłków. Nie powinno się
dokarmiać dziecka pomiędzy głównymi posiłkami. Norma to 5 posiłków dziennie,
podawanych w odstępach 2 -3 godzinnych. Zawsze pamiętajmy o tym, aby podawać dziecku
rozsądnie ilości jedzenia. Bardzo ważne jest aby dziecko nie czuło głodu.
Różnorodność pokarmu zapewnia z reguły odpowiednią dawkę witamin
i składników mineralnych. Decyduje o tym zarówno jakość pożywienia jak i sposób jego
przygotowania. W diecie dziecka wskazane jest spożywanie różnorodnych warzyw, owoców
i produktów z pełnego ziarna ( razowe pieczywo, kasze, płatki zbożowe, muesli), które są
źródłem witamin, składników mineralnych i błonnika niezbędnego do prawidłowej przemiany
materii. Podawane dziecku potrawy muszą być wysokiej jakości, jak najmniej przetworzone.
Z tego powodu powinno się maksymalnie ograniczyć żywność konserwowaną w jadłospisie
dziecka. W okresie zimowym można stosować mrożonki, które zachowują najwięcej witamin i
składników mineralnych.
Ograniczenie spożywania słodyczy powinno się wiązać ze zwiększonym spożyciem
warzyw w różnej postaci oraz niskokalorycznych owoców ( arbuzy, truskawki, grejpfruty,
pomarańcze, mandarynki, jabłka).
Trzeba tez zadbać , aby w codziennym jadłospisie dziecka nie zabrakło produktów,
które są źródłem białka: mleko 2%, kefir, chudy jogurt, niskotłuszczowe sery, ryby, mięso
i wędliny drobiowe. Unikać natomiast należy śmietany, tłustych serów, kiełbas, parówek,
pasztetów.
Nie należy gasić pragnienia dziecka słodkimi napojami. Jeżeli chcemy podawać
dziecku soki, to najlepiej świeżo wyciśnięte z owoców i warzyw lub rozcieńczone w proporcji
1:2 z wodą mineralną. Wskazana jest natomiast woda mineralna niegazowana, kawa zbożowa,
herbatki ziołowe.
Należy pamiętać, że podstawą zdrowego sposobu odżywiania się są
ukształtowane w dzieciństwie nawyki. Wtedy właśnie dziecko uczy się podstawowych
czynności, wzorując się na najbliższym otoczeniu. Dotyczy to także jedzenia. Można włączyć
dziecko do robienia zakupów bądź przygotowywania niektórych potraw, szczególnie surówek,
które samodzielnie zrobione będą zapewne lepiej smakowały.
Poza dietą ważne jest skłanianie dziecka ku ciekawym formom aktywności
fizycznej: marsz, pływanie, jazda na rowerze, na nartach, gra w piłkę, tenis. Należy ćwiczyć
co najmniej 5 razy w tygodniu, przez ponad 30 minut dziennie. Nie należy stosować ćwiczeń
bezpośrednio po posiłku.
Uzyskane zmniejszenie objętości tkanki tłuszczowej ma wpływ na poprawę kondycji
układu kostno- stawowego dziecka, a tym samym, na zmniejszenie prawdopodobieństwa
wystąpienia dolegliwości bólowych stawów obwodowych i kręgosłupa w wieku dorosłym.
Istotną korzyścią spadku masy ciała jest obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, a także
poprawa stanu psychicznego i samopoczucia dziecka.
Jeżeli dziecko jest otyłe - bardzo ważne jest przezwyciężanie problemów
wspólne z dzieckiem. Osiąga ono wówczas lepsze wyniki, co w rezultacie prowadzi do
zmniejszenia ryzyka pojawienia się powikłań w dorosłym życiu.

Pamiętajmy !

Najważniejsze elementy zapobiegania nadwadze i otyłości to odpowiednia dieta
i aktywność fizyczna . Odchudzając dziecko należy zmienić dietę całej rodziny.

Higiena jamy ustnej

Na stan uzębienia naszych dzieci wpływa przede wszystkim racjonalne odżywianie
oraz poziom higieny jamy ustnej. Pokarmy powinny być bogate w białko, wapń oraz
witaminy i sole mineralne, spożywane w określonych porach dnia z zachowaniem przynajmniej
2-godzinnych przerw między posiłkami(szkodliwe jest tzw. podjadanie). Po każdym, nawet
najmniejszym, posiłku zęby narażone są na atak kwasów produkowanych przez bakterie
znajdujące się w jamie ustnej. W ten sposób powstaje próchnica.
Próchnicy i innym schorzeniom jamy ustnej można skutecznie zapobiegać,
przestrzegając pewnych zasad:
• Zęby należy myć (2-3 min.) przynajmniej rano po śniadaniu i wieczorem przed snem.
Po każdym posiłku, jeśli nie ma warunków do oczyszczenia zębów, jamę ustną trzeba
wypłukać czystą wodą. Są to podstawowe zabiegi higieniczne.
• Warto używać pasty z fluorem (porcja pasty wielkości groszku) - dostarczanie fluoru
jest szczególnie ważne w okresie mineralizacji młodych zębów tj. do około 16 roku życia.
Stosowanie pasty z fluorem jest jednak korzystne przez całe życie, ponieważ pomaga leczyć
początkowe postacie próchnicy.
• Używać szczoteczki o miękkim włosiu, giętkiej rękojeści ( pomaga chronić dziąsła
i zęby przed uszkodzeniem). Szczoteczkę po każdym użyciu należy pozostawić
do wyschnięcia. Powinno się wymieniać szczoteczkę na nową średnio co 6-8 tygodni
(np. gdy jej włoski są trwale odkształcone).
• W okresie szkolnym występuje duże zapotrzebowanie na składniki budulcowe
także niezbędne do rozwoju zębów dziecka. Należy jeść pokarmy bogate w białko, wapń
(np. nabiał, rośliny strączkowe, orzechy, ryby) oraz w fosfor( np. ziarna pszenicy, mak,
pestki dyni).
• Należy zdecydowanie ograniczyć jedzenie słodyczy (zwłaszcza batonów i ciastek
oblepiających zęby) oraz picie 0słodzonych napojów (typu cola, słodzone soki i herbata).
Pragnienie najlepiej gasić wodą mineralną.
• Regularne wizyty u stomatologa (u dzieci raz na kwartał), pomagają przeciwdziałać
chorobom jamy ustnej. Lekarz doradzi jakie stosować środki zapobiegawcze, sprawdzi stan
zębów i dziąseł, oceni prawidłowość rozwoju.

Pamiętajmy!

Prawidłowe mycie zębów, ograniczenie spożycia słodyczy, kontrola stanu jamy
ustnej u stomatologa to podstawy zdrowych zębów.

Ochrona wzroku dziecka

Nikogo nie trzeba przekonywać, że wzrok jest najcenniejszym skarbem. Wady
wzroku, oprócz wad postawy, należą do najczęściej występujących problemów zdrowotnych
dzieci w wieku szkolnym. Wczesne wykrycie niedowidzenia jest istotne ze względu
na odpowiednio wczesne postępowanie korygujące, np. ćwiczenia w przypadku dziecka
zezującego.
W okresie gdy dziecko rozpoczyna naukę, tj. między 6 a 7 rokiem życia, ostrość jego
wzroku osiąga już pełnię swoich możliwości. Zaburzenie ostrości widzenia powoduje,
że dziecko źle rozpoznaje znaki na tablicy, a także w książkach i zeszytach. Zdarza się,
że niedowidzenie u dziecka zauważone jest dopiero w tym okresie, gdy więcej "używa" oczu.
Korektę wzroku uzyskuje się dzięki okularom. Tylko lekarz okulista powinien
dobierać szkła. Jeżeli lekarz okulista zaleci noszenie okularów, rodzice powinni przyzwyczaić
dziecko do nich, przypominać o nich, gdy dziecko odkłada je na półkę. Zaniedbanie używania
okularów optycznych grozi przykrymi następstwami zdrowotnymi. Używanie zalecanych przez
lekarza szkieł korekcyjnych w wieku szkolnym umożliwia osiąganie lepszych wyników w nauce.
Ważnym elementem ochrony wzroku jest odpowiednie oświetlenie miejsca
odrabiania lekcji, czytania książki, zabawy wymagającej wysiłku wzroku. Lampa pod sufitem
nie zapewnia odpowiedniego oświetlenia. Lampkę na biurku należy usytuować tak, żeby nie
zasłaniała używanej przez dziecko ręki, tzn. z lewej strony dla praworęcznego i odwrotnie - z
prawej strony dla leworęcznego. Żarówka w lampie nie powinna oślepiać, jedynie dobrze
oświetlać miejsce nauki. Dobrze jeżeli dziecko może odrabiać lekcje przy świetle dziennym.
Należy wtedy zwrócić uwagę na usytuowanie okna (zasada jak przy ustawieniu lampy) i jego
stan (czyste szyby, odsłonięte lub zdjęte firanki).
Problem oglądania telewizji, ważny z punktu widzenia zdrowia psychicznego i wad
postawy, w aspekcie ochrony wzroku jest szczególnie wymagający podkreślenia. Zachowanie
odległości od ekranu co najmniej 3,5 metra oraz wyregulowanie funkcjonowania odbiornika -
to podstawowe warunki umożliwiające oglądanie. Migocący obraz, szczególnie oglądany
z bliskiej odległości, wpływa bardzo niekorzystnie na wzrok. Przesiadywanie przed
komputerem to kolejne zagrożenie dla wzroku.
Rodzice powinni również zwracać uwagę na nawyk pocierania przez dziecko powiek
rękami, niejednokrotnie brudnymi. Może to spowodować stany zapalne powiek, a nawet
spojówek.

Pamiętajmy !

Właściwe oświetlenie, badanie wzroku, noszenie przepisanych okularów,
to podstawowe zalecenia w ochronie wzroku.

Prawidłowa postawa ciała dziecka

Przez dojrzałość i gotowość szkolną rozumie się taki stopień rozwoju dziecka, w którym
jest ono zdolne sprostać wymaganiom szkoły. W jej ocenie określa się głównie dojrzałość
fizyczną poprzez takie elementy rozwoju fizycznego jak wzrost, masa i proporcje ciała, wiek
kostny i zębowy, sprawność motoryczna, funkcjonalność narządów zmysłów oraz ogólny stan
zdrowia dziecka.
Od chwili rozpoczęcia nauki szkoła staje się miejscem wielogodzinnego przebywania
w niej dziecka. Należy więc stworzyć dziecku optymalne warunki do nauki,
nie ograniczającej w znacznym stopniu jego naturalnej aktywności ruchowej. Brak ruchu
wywiera znaczący wpływ na postawę ciała dziecka, która uwarunkowana jest wydolnością i siłą
gorsetu mięśniowego, a także naturalnymi krzywiznami kręgosłupa, ułożeniem głowy i kątem
ustawienia kręgosłupa wobec miednicy. Potocznie ocenia się ją jako poprawną, estetyczną,
bądź nieprawidłową, złą. Postawa ciała jest odzwierciedleniem fizycznego i psychicznego stanu
dziecka.
Postawa ciała może zmienić się w ciągu dnia pod wpływem najróżnorodniejszych
bodźców:
- dobre samopoczucie, radość - pobudza do przyjęcia lepszej postawy ciała,
- zmęczenie, przygnębienie, złe samopoczucie sprzyjają wadom postawy ciała.
O wadzie postawy mówimy w przypadku stwierdzenia asymetrycznego ustawienia
głowy, asymetrii barków, asymetrii ustawienia miednicy, pogłębienia lub spłycenia
naturalnych krzywizn kręgosłupa.
Pierwszy krytyczny okres tworzenia się wad postawy przypada na 6 - 7 rok życia i nosi
nazwę okresu szkolnego. Źródła tych niekorzystnych zmian upatrujemy w nowych dla dziecka
warunkach szkolnych.
Do najczęstszych czynników zaburzających postawę ciała w tym okresie
zalicza się:
- długotrwałe siedzenie w ławce szkolnej,
- noszenie ciężkich plecaków/tornistrów,
- czynniki psychiczne (trema, lęk),
- czynniki higieniczno-zdrowotne: za daleko od tablicy, złe oświetlenie, nieodpowiednia
odzież i obuwie, nie odpowiednie do wzrostu krzesło i biurko, niekorygowane wady
wzroku.
Najlepszą formą zapobiegania tym niekorzystnym stanom jest zachowanie równowagi
pomiędzy nauką a wypoczynkiem. Wypoczynek dzienny to przede wszystkim gry
sportowe, zabawy, spacer na świeżym powietrzu.
W

redaktor: Aneta Hamrol  

<- powrót        
 liczba odwiedzin: 3233182      online: 4

Copyright © Zespół Szkół w Mochach. - Wszelkie prawa zastrzeżone.
Zezwala się na wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w witrynie w innych publikatorach, pod warunkiem podania źródła ich pochodzenia